Gemengde afleidingen

Een afleiding bestaat uit een wortelwoord en een of meer bijvoegsels.

Bijvoorbeeld: binnen + land + s = binnenlands.

Zowel wortelwoord als bijvoegsels kunnen inheems danwel uitheems zijn. Als een bestaande afleiding zowel inheemse als uitheemse onderdelen bevat dan is er sprake van een gemengde of meerbronnige afleiding.

Het verdient, volgens mijn benadering, de voorkeur om uitheemse woorden inheemserwijs te herbouwen. Maar wat te doen als volledige herbouw onmogelijk is? In dat geval wordt de voorkeursvolgorde weergegeven in onderstaande tabel.

Sommige uitheemse woorden hebben zich ingebed in de Nederlandse taal en zijn niet makkelijk te herbouwen, omdat ze bijvoorbeeld een nieuwe, verfijnde betekenis hebben gekregen (‘herbetekening’). Voorbeelden: cultuur, sociaal, recreeren enz.

Zolang geen gelijkwaardige inheemse woorden kunnen worden gevonden, is het nog wel verkiezelijk om deze inheemserwijs af te leiden, dat wil zeggen met inheemse bijvoegsels, bijv. cultuurlijk, versocialing, of recreering.

Voorkeurstabel mengingse afleidingen

Meest wenselijk (inheemse wortel, inheemse bijvoegsels)	Beetje wenselijk (uitheemse wortel, inheemse bijvoegsels)	Weinig wenselijk (uitheemse wortel, uitheemse bijvoegsels)	Minst wenselijk - Verstorende afleiding (inheemse wortel, uitheems bijvoegsel)
Tussenlandse	tussennatielijke	Internationale
Veralgemenen		Generaliseren	Veralgemeniseren (dit verstoort de regelmatige inheemse woordvorming)
Verhandelingse	Transactielijke	Transactionele
Instellingse	Institutelijke	Institutionele
	Recreering	Recreatie
	Recreatielijke, en nog liever: recreeringse	Recreationele
	Versocialing	Socialisatie
Inrichting	Installering	Installatie